Stan prawny: 27 października 2026
Jak negocjować z bankiem w sytuacji problemów ze spłatą?
Gdy rata zaczyna Cię przerastać, najgorsze, co możesz zrobić, to milczeć. Bank ma obowiązek poinformować Cię o możliwości restrukturyzacji, ale to Ty musisz zrobić pierwszy krok i dobrze przygotować rozmowę.
W skrócie: Przy opóźnieniu bank wzywa do spłaty i informuje o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację w 14 dni roboczych. Bank „powinien” ją umożliwić, jeśli uzasadnia to jego ocena Twojej sytuacji, ale nie musi. Przygotuj dokumenty, budżet i propozycję realnej raty, a ustalenia zapisz na piśmie.
Co mówi art. 75c Prawa bankowego
Jeżeli kredytobiorca opóźnia się ze spłatą, bank wzywa go do zapłaty i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni roboczych. W wezwaniu informuje o możliwości złożenia, w ciągu 14 dni roboczych od jego otrzymania, wniosku o restrukturyzację zadłużenia (art. 75c ust. 1–2). Przepis stosuje się odpowiednio także do pożyczek pieniężnych (ust. 6).
Na wniosek bank „powinien” umożliwić restrukturyzację, czyli zmianę warunków lub terminów spłaty, jeśli uzasadnia to jego ocena Twojej sytuacji finansowej (ust. 3). To sformułowanie jest istotne: nie masz gwarantowanego prawa do restrukturyzacji. Jeśli bank odmówi, powinien bez zbędnej zwłoki przekazać Ci pisemne wyjaśnienia (ust. 5). Uzgodnione warunki obowiązują na zasadach, które ustalicie (ust. 4).
Dobra wiadomość jest taka, że wniosek nic Cię nie kosztuje, a odmowa wymaga uzasadnienia. Nie czekaj jednak na koniec terminu – im wcześniej złożysz wniosek, tym więcej czasu na rozmowy.
Jak przygotować się do rozmowy
Zbierz dokumenty
Umowa kredytowa, harmonogram, ostatnie wezwania, zaświadczenie o dochodach lub wyciągi z konta. Jeśli powodem kłopotów jest utrata pracy lub choroba – dokument, który to potwierdza.
Policz budżet
Zsumuj dochody i stałe wydatki, a następnie ustal, ile możesz przeznaczyć na spłatę bez zadłużania się gdzie indziej. Praktyczną metodę znajdziesz w poradniku plan spłaty zadłużenia.
Zaproponuj ratę, którą dasz radę płacić
Bank łatwiej przyjmie propozycję opartą na liczbach niż prośbę „o cokolwiek”. Nie obiecuj kwoty, której nie utrzymasz – kolejne niedotrzymane ustalenie pogorszy Twoją pozycję.
Mów prawdę
Podawaj prawdziwe dane o dochodach i zobowiązaniach. Wprowadzanie banku w błąd może mieć poważne konsekwencje, a rzetelny obraz sytuacji zwiększa szanse na sensowne rozwiązanie.
O co można poprosić? Przykłady propozycji
Poniższe rozwiązania to przykłady tematów do rozmowy, a nie uprawnienia. To bank decyduje, czy się na nie zgodzi.
Wydłużenie okresu kredytowania
Niższa rata, ale zwykle dłuższy czas spłaty i wyższy łączny koszt.
Karencja w spłacie
Czasowe zawieszenie lub ograniczenie płatności, np. na okres przejściowych kłopotów.
Zmiana harmonogramu
Przesunięcie terminu płatności na dzień zbliżony do wpływu wynagrodzenia.
Pamiętaj, że ustawowe wakacje kredytowe, dostępne w latach 2022–2024 dla wybranych kredytów hipotecznych, zakończyły się 31 grudnia 2024 r. W 2026 roku nie możesz się na nie powołać. Możesz natomiast poprosić bank o indywidualne rozwiązanie na podstawie art. 75c.
Ustalenia zawsze na piśmie
Rozmowa telefoniczna nie wystarczy. Poproś o potwierdzenie na piśmie lub w wiadomości w bankowości internetowej: nowej wysokości raty, terminów, ewentualnej karencji i tego, jak zmiana wpłynie na odsetki. Wnioski i odpowiedzi zachowaj. Sprawdź też, czy ustalenia nie wymagają aneksu do umowy, i nie płać według nowych zasad, dopóki nie masz ich potwierdzenia.
Jeżeli mimo rozmów nie dojdzie do porozumienia, a opóźnienie się przedłuża, zapoznaj się z kolejnymi skutkami opisanymi w artykule co grozi za spóźnienie ze spłatą rat. Przy zadłużeniu, którego nie da się spłacić, rozważ upadłość konsumencką. Warto też skonsultować sytuację z doradcą restrukturyzacyjnym.
Najczęstsze pytania
Czy bank ma obowiązek restrukturyzować mój kredyt?
Nie. Bank „powinien” to umożliwić, jeśli uzasadnia to jego ocena Twojej sytuacji finansowej (art. 75c ust. 3 Prawa bankowego). Jeśli odmówi, musi przekazać pisemne wyjaśnienia.
Ile mam czasu na złożenie wniosku o restrukturyzację?
14 dni roboczych od otrzymania wezwania do zapłaty, w którym bank informuje o takiej możliwości (art. 75c ust. 2).
Czy w 2026 roku obowiązują wakacje kredytowe?
Nie. Ustawowe wakacje kredytowe zakończyły się 31 grudnia 2024 r. Możesz jedynie negocjować z bankiem indywidualne rozwiązanie.
Co zrobić, jeśli bank odmówi?
Poproś o pisemne uzasadnienie, przeanalizuj je i rozważ inną propozycję rat. Jeśli problem jest szerszy, przygotuj plan spłaty wszystkich zobowiązań lub zasięgnij porady.
Przygotuj się, zanim zadzwonisz
Rozmowa z bankiem idzie lepiej, gdy znasz swój budżet i wiesz, jaką ratę możesz utrzymać. Zbuduj plan krok po kroku.
Przejdź do planu spłatyŹródła i uwagi
Stan prawny na 27 października 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Przykładowe propozycje (wydłużenie okresu, karencja, zmiana harmonogramu) to praktyczne pomysły do rozmowy, nie uprawnienia wynikające z przepisów.
Źródła: Prawo bankowe (t.j. Dz.U.2026.38) art. 75c; ustawa z 7 lipca 2022 r. (t.j. Dz.U.2025.1900) art. 73 – wakacje kredytowe, program zakończony 31.12.2024.